Eerst even een terugblik naar een jaar eerder, maart 2006.
Op tv zag ik wat er gebeurde bij de nationale selectie van het Finse eurovisie-songfestival-lied voor dat jaar. Er waren verschillende kandidaten, van allerlei genres: zelfs een 'ballad' in het Italiaans, en daar was dan ook dat absurde monster-rock-nummer van Lordi, de band uit Rovaniemi, Lapland.
Het tellen van de telefonische stemmen ging per regio, en na afloop daarvan stonden verschillende nummers nog ongeveer gelijk. Maar toen waren de mobiele-telefoon-stemmen nog niet geteld. En dát waren vornamelijk jongeren, en het waren er niet zo weinig ook. Toen die waren meegeteld, hadden de monsters van Lordi ineens verreweg de meeste stemmen. Dat moest het dus worden!
Vele reageerden hierop zeer geschokt. "O nee, we gaan toch niet die monsters naar de Eurovisie sturen? Wat moet men dan wel niet van Finland denken?" Maar het was democratisch besloten, dus daar kun je niet op terugkomen.

Een kanttekening nog. Finland heeft van alle Eurovisie-deelnemers misschien wel het meest roemloze verleden. Ze doen al mee sinds 1961, maar hadden nog nooit gewonnen, en eindigden zelfs vrijwel altijd in de onderste regionen van de lijst.
Dit heeft ook niet veel goeds gedaan voor het Finse zelfvertrouwen als natie. Ingeklemd tussen het glamoureuze Zweden, dat altijd zoveel beter is geweest in alles - inclusief het Songfestival, en het nog steeds angstaanjagende Rusland, bekijkt Finland alle ontwikkelingen in Europa van een afstand, niet echt het gevoel hebbend erbij te horen.
Maar het gebrek aan zelfvertrouwen heeft er ook toe geleid dat de Finnen Europa nooit de rug zouden toedraaien, en ook het Songfestival niet. Ook al bleef men verliezen, men bleef enthousiast daaraan meedoen. Er waren zelfs zulke enthousiastelingen hier, dat de eerste Eurovisie-songfestival-fanclub in 1984 in Finland is opgericht.
Daar komt bij dat Finland door hun losers-positie ook nooit wat te verliezen had, dus konden ze lekker experimenteren. Ze hebben van alles gedaan: reggae, jazz, politieke punk, volksmuziek, tango's, zingen in het Fins, het Zweeds, of zonder veel woorden. Maar het lukte zelfs nauwelijks ooit maar een beetje op te vallen op het Europese toneel.
Zodoende dachten veel Finnen vorig jaar: het maakt niet uit wat we doen. Niets is te gek als we überhaupt willen worden opgemerkt. Dus stuur die monsters maar! Daar is zeker iets voor te zeggen...

Hoe dan ook, Lordi ging naar Athene in mei 2006, en het resultaat is bekend. Ze vielen méér dan op. De monsters verpletterden Europa en bekeerden iedereen tot het 'Hard Rock Hallelujah'. Die avond stonden in Helsinki de mensen op straat te juichen, dansen, springen, zingen, en huilen van geluk.
"Is het echt waar? Ik kan het niet geloven!" "Oh, wat een heerlijk gevoel!"
Een feeststemming die je niet zo gauw ziet in dit hoge noorden, hooguit als er sprake is van een gouden ijshockeycup (1995).

En de stemmen die zo bezorgd waren over Finlands monsterlijke imago, hoorde je ineens niet meer. De jongens van Lordi werden als nationale helden binnengehaald, en het 'Hard Rock Hallelujah' hoorde je het hele jaar tot vervelens toe uit alle luidsprekers.
Maar, oeps... dit maakte de situatie wel nog veel moeilijker! Niet alleen moeten de Finnen nu zorgen dat het volgende Finse Eurovisie-nummer niet weer helemaal onderaan eindigt (wat een blamage zou dat zijn!), maar ook mag Finland nu het volgende festival organiseren, en kan zich dus presenteren aan Europa! Al die gasten die hierheen zullen komen! Iedereen denkt toch al dat Finland alleen maar een land is van koud weer, slecht eten en dure alcohol, dus wat doen we om te zorgen dat ze daarin niet bevestigd  worden?
Dit is ook een oncomfortabele positie voor een volk dat gewend is te verliezen. Zelfmedelijden lijkt wel een deel van de Finse volksaard, en als zodanig valt het niet mee om ineens te winnen, en dan een reputatie hoog te moeten houden!

Maar het bleef allemaal niet bij gejuich en bezorgdheid. Finland ging meteen aan het werk om het Festival van 2007 in Helsinki te organiseren. En als de Finnen aan het werk gaan, doen ze het goed. Gedreven deels door vreugde, deels door drang om een goed beeld van het land te geven, werd alles uit de kast gehaald om een mooi festival te organiseren.
Zodoende is in mei 2007 een twee weken durend muziekfestival door de hele stad aan de gang. Live muziek in allerlei kroegen, een 'Europamarkt' (een vakantiebeurs eigenlijk) op de parkstraat Esplanade, filmvoorstellingen op verschillende pleinen, en een podium buiten bij het winkelcentrum Kamppi waar de Eurovisie-deelnemers zich van te voren al presenteren aan het Helsinki-publiek. En op het Senaatsplein, bij de bekende Lutherse kathedraal, is een groot podium, waar elke dag bekende bands optreden.
Het Songfestival zelf is in de grote ijshockey-arena waar 10.000 mensen in kunnen, maar het is ook te volgen op een gigantisch tv-scherm op het Senaatsplein, evenals op tv-schermen op andere pleinen en in vrijwel alle kroegen.

Op de vrijdagavond (tussen de semifinale en de finale van het Songfestival) is het hoogtepunt van de feestelijkheden, de 'Helsinki Party', een straatfestival. Optredens van allerlei dansgroepen uit verschillende culturen op straat.
De Engelse Morris-dansgroep the Helsinki Morrisers, met wie ik vroeger (toen ik eerder in Finland woonde) heb meegespeeld, hebben mij gevraagd mijn viool mee te nemen en mee te spelen. Ik weet de deuntjes niet precies meer, maar och, dat moet wel te improviseren zijn.
Ik probeer goed te luisteren naar de andere muzikant, die afwisselend fluit en klarinet speelt. Maar doordat zijn fluit een heel stuk lager staat gestemd dan zijn klarinet, sta ik meer te stemmen dan mee te spelen. Gegeneerd vraag ik achteraf aan mijn vriendin Hanna, die heeft staan kijken, of het heel erg vals was.
"Ik heb je niet gehoord!" is het antwoord.
Minimale impact dus. Maar goed, het is in ieder geval leuk mijn oude vrienden terug te zien.

Wat later op de avond is een parade van de dansgroepen door het centrum. Ik wil er eerst gewoon naar gaan kijken, maar de Morris-groep laat me per telefoon weten dat ze mijn steun nog steeds op prijs stellen. Dus begeef ik mijn met mijn viool op mijn rug door de mensenmassa's naar de plek waar de Morrisers klaarstaan. Een derde muzikant is intussen ook op komen draven, met een sousafoon.

Enkele leden van de Helsinki Morrissers, met muzikanten John, Peter en Max,
op de Noordelijke Esplanade (foto door Tony Shaw)

Tussen de overweldige klanken en dito kleuren van sambabands, circusgroepen en harmonieën begeven we ons op weg. Ik weet nog steeds niet goed wat te spelen; de fluitist, die als enige de deuntjes kent, kan ik nauwelijks horen. Ik improviseer maar wat, terwijk onze dansers heen en weer springen op mijn klanken (ook zij kunnen de fluit niet horen). Toch blijken wij de aandacht te trekken van veel omstanders, kinderen rennen op ons af en mensen nemen foto's. Het blijkt te komen door die sousafoon, een bijzonder fotogeniek instrument. Ook hij improviseert grotendeels zijn spel, zo kan ik merken, maar dat maakt niet uit.
Ook de fotograaf van de enige echt grote krant van het land, Helsingin Sanomat, vindt ons leuk genoeg voor een foto, zo zal de volgende dag in de krant blijken. Vlak voor ons en achter ons zijn jonge meisjes in strakke sexy kleding die allerlei circusstunts aan het uitvoeren zijn. Maar de fotograaf heeft meer oog voor drie oudere mannen die met hun instrumenten nauwelijks weg weten. Dit is Finland. (Was de fotograaf zelf misschien een oudere dame? Ik hem hem/haar niet gezien.) Het schijnt achteraf dat we zelfs op tv te zien zijn.
Ik speel intussen gewoon elke Ierse jig die mij invalt, want dat lijkt wel een beetje op Engelse muziek, en ik speel veel sneller dan normaal is, want ik heb al gemerkt dat het meer om de sfeer gaat dan om een gladde performance. De Morris-dansers springen energiek door. De parade eindigt op het Senaatsplein, waar daarna weer enkele live-bands gaan spelen. Het feest gaat naadloos door.

De volgende dag, zaterdagavond, sta ik eerst met enkele vrienden op het Senaatsplein te genieten van het magnifieke optreden van de Karelische folkband Värttinä, waarna we een kroeg opzoeken om naar het Songfesival te kijken. We zouden ook met de duizenden mensen op het plein kunnen blijven kijken naar het gigantische tv-scherm, maar we zijn bang dat we dan onderkoeld raken.
Het rare hier in deze tijd van het jaar is het volgende: hoewel de zon uitbundig en heel lang per dag schijnt, en het overdag dan ook heel aangenaam is, en het 's nacht niet echt donker wordt, koelt het 's avonds toch heel erg af. Kom 's nachts de kroeg uit, en de hemel is blauw, maar je vat wel kou!
Om die reden begeven we ons naar een kroeg met een fatsoenlijk uitziend tv-scherm, en scharen ons op barkrukken op een strategische plek, want dat lukt nu nog: het is nog niet erg vol.
Wachtend tot de liedjesshow begint, loopt het wel al lekker vol. Mensen die al aardig dronken zijn, voornamelijk vrouwen, dansen om ons heen op de klanken van 'Hard Rock Hallelujah', afgewisseld met andere vroegere Finse Eurovisie-inzendingen, en die van dit jaar, Hanna Pakarinen met 'Leave me Alone'. Natuurlijk weer een rocknummer.
Ik praat gezellig wat met de vrouw die naast me staat, en die me uitlegt welke nummers we nu allemaal horen. Ik kan goed merken hoe trots ze is op Lordi, en hoeveel vertrouwen ze nu heeft in Hanna Pakarinen. Waren er vorig jaar vooraf zoveel twijfels over Lordi, en zoveel mensen die zich distantiëerden van de monsteract, dit jaar is de goth Hanna Pakarinen iedereens liefje, zo lijkt het. 'Leave me alone' wordt uit volle borst meegezongen (en men doet dus juist niet wat ze vraagt).
Het Songfestival begint en het geluid daarvan wordt aangezet, maar om ons heen gaat het feest gewoon door. Het heeft nogal de sfeer van een Amsterdams Jordaan-café. Midden in een prima sfeer bekijken wij de bijdragen van de verschillende landen. Af en toe is het moeilijk te horen door al het lawaai om ons heen. De dansende mensen achter ons botsen af en toe tegen ons op.
Naast ons wil een dronken vrouw gaan zitten op een richel, waarvan ze niet merkt dat die vol glazen staat. Ze gaat er middenin zitten, er vallen en breken glazen, maar zij heeft duidelijk iets anders aan haar hoofd: het feit dat ze niet meer kan staan. Even denken we dat ze bewusteloos is, maar even later blijkt ze toch nog stilletjes van haar glas te nippen.
Bij de deuropening zien we dat er rijen mensen proberen binnen te komen. Waarschijnlijk op de vlucht voor de kou. Helaas voor hen, het is hier al hartstikke vol.
Wanneer het op tv de beurt is aan Hanna Pakarinen, wordt het ineens muisstil in de kroeg, en men luistert ademloos. Na afloop krijgt het tv-scherm een daverend applaus van de hele tent.

Na de liedjesparade, bij de puntentelling, zien we wel hoe serieus dit genomen moet worden. Want wanneer blijkt dat Finland niet zo heel veel punten krijgt, gaat de feestvreugde toch gewoon door. De Finnen hebben toch nog wat overgehouden van hun 'maakt het uit, we verliezen toch'-attitude.
Wanneer Zweden aan de beurt is om de punten te geven, klinkt door de hele kroeg een onheilspellend 'boeoeoeoe...!' Zweden is hier het land dat men graag als slechterik ziet (en waarover men daarom graag grappen maakt, in tegenstelling tot Rusland, wat een veel te serieuze zaak is). Maar wanneer blijkt dat Zweden Finland 12 punten geeft, is het even stil. Ik kijk de vrouw naast mij aan, die vrolijk meege'boe'd heeft.
"Oei... eh... toch wel aardige jongens die Zweden."

Het is weldra duidelijk: Servië wint overweldigend met hun gezongen gebed, en Finland is haar gloriepositie kwijt. De vrouw naast mij zegt:
"Oh, geeft niet, morgen winnen we toch wel goud."
Morgen is namelijk de finale van de wereldkampioenschappen ijshockey. Ongetwijfeld is de kroeg dan weer vol.
Maar er zal blijken dat victorie ook daar teveel gevraagd is: Canada wint goud en Finland zilver. Maar ook dat geeft niet. De Finnen zijn goede verliezers. Daar hebben ze per slot van rekening ook genoeg ervaring in.

Zo is het feest dan weer afgelopen en alles wordt weer normaal. Maar er is geen reden om bedroefd te zijn. De zomerperiode breekt nu net aan, de periode van lekker weer en allerhande festivals door het hele land. Dit is de tijd van de meest positieve sfeer die je in dit land kunt waarnemen. In zekere zin is het feest pas net begonnen.